Laatst kwamen de kinderen al zingend thuis: ‘Je kan worden wat je wil, waarmee maak je ’t verschil? Zoveel dingen die je kunt doen, vanaf nu tot aan je pensioen.’ Het liedje hoorde bij de kinderboekenweek en had zo’n aanstekelijk deuntje dat het ook bij mij nu nog blijft hangen. Het is een typerend deuntje voor de huidige tijd. We blijven onze kinderen voorhouden dat alle mogelijkheden open liggen en dat ze zich vooral niet moeten laten beperken in hun denken.

Verschil maken

Maar er zijn veel signalen dat dingen drastisch anders moeten. Natuurlijk kan je de tere kinderzieltjes niet eindeloos vermoeien met het feit dat zij geconfronteerd zullen worden met de resultaten van onze roofbouw op de aarde. Maar je zou ze wel van jongs af aan met andere verwachtingspatronen en gewoonten kunnen helpen.
Iedereen weet dat je niet altijd kunt worden wat je wilt. Of dat wat je als puber wilt, later vies tegen kan vallen. Of dat je eindigt in een baan, waarin je helemaal niet het verschil gaat maken. Dus waarom zou je kinderen dat dan blijven voorhouden? En hoe kan je het ze uitleggen, wanneer zelfs de minister president op momenten waarop hij het verschil zou moeten maken, afhaakt bij de eerste de beste serieuze afspraak? Waar moet je beginnen met uitleggen wat ertoe doet?

Financially Independent Retire Early

Zou dat een achterliggende gedachte kunnen zijn achter de groeiende groep mensen die gefascineerd is door de FIRE beweging? Het idee om onafhankelijk te zijn, leeft denk ik bij velen in meer of mindere mate. Tijdens de pandemie hebben meer mensen bedacht dat ze graag zelfvoorzienend willen leven. Of in ieder geval voor een deel van hun voedsel zelf kunnen zorgen, bijvoorbeeld.
Maar bij FIRE gaat het geheel op Westerse wijze alleen om het geld, zo snel mogelijk financieel onafhankelijk zijn, zodat je extreem vroeg met pensioen kunt. Dat kan door heel minimalistisch te leven of door jong al snel veel geld te verdienen en daarna je geld het werk te laten doen. Goed beleggen en huisjes melken als alternatieven voor het ouderwetse rentenieren. Het streven is om voor je 35e met pensioen te gaan. Als het ware uitchecken uit de maatschappij en alleen nog genieten van je leven.

Een erg individualistische gedachte dus, want het is maar voor een enkeling weggelegd en er is meer dan genoeg werk te doen. Het geeft mij in ieder geval te denken over ons verantwoordelijkheidsgevoel. Hoe verwerf je dat eigenlijk? Ik denk in ieder geval niet door op je vijfde al liedjes te leren over worden wie je bent en dat doen tot aan je pensioen…