Ons op het water bevochten kikkerlandje kent een geschiedenis van water afvoeren, alles wegsluizen naar de zee. Dat was altijd al van belang om droge voeten te houden, maar na de tweede wereldoorlog is dit nog verder geïntensiveerd. Extra sloten werden gegraven, beken rechtgetrokken en drainagebuizen aangelegd, om het grondwaterpeil nog verder te laten dalen. Het zorgde, samen met onder andere grondbewerking, voor verhoogde opbrengsten van de landbouw en dus welvaart voor de bevolking. Gevolg hiervan was wel dat in de zomer droogteschade ontstond. Dit werd opgelost met bewatering vanuit weer datzelfde grondwater. Maar doordat de industrie en drinkwaterbedrijven ook steeds intensiever gebruik gingen maken van grondwater, daalde het grondwaterniveau nog verder. Hierdoor hakte de eerste extreem droge jaar 1976 er hard in voor de natuur. De ecologische gevolgen waren toen al enorm, de ontwaterde natuur verpieterde en had geen reserves.

Roepende in de woestijn

Al eind jaren negentig concludeert een commissie voor waterbeheer dat het beleid te eenzijdig gericht is op waterafvoer. Met het oog op klimaatverandering benadrukt ze daarom een strategie van meer vasthouden en opbergen. Door allerlei tegenstrijdige belangen en beleidsveranderingen, zijn deze plannen echter nooit uitgevoerd en is het zicht op de verdroging inmiddels helemaal kwijt. Maar aangezien er in al die tijd niets aan is gedaan en het grondwaterpeil alleen maar is blijven dalen, laat de omvang van de schade zich raden. Vele vennen zijn inmiddels opgedroogd en natuurgebieden en landbouwgrond in meer hooggelegen gebieden in Nederland kampen met ernstige watertekorten. De bodem verzakt en allerlei planten- en diersoorten sterven uit. Een zoveelste noodklok wordt geluid. Er valt meer regen dan voorheen, dus in principe zou er voldoende water kunnen zijn. Het moet alleen anders georganiseerd worden. Want de droogte versterkt ook weer de hitte en het vrijkomen van stikstof.

Zwalken

Zo is de natuur de dupe van een bureaucratische rompslomp van verantwoordelijkheden afschuiven. En nu de gevolgen dusdanig groot zijn dat we er zelf jaar op jaar last van beginnen te krijgen, omdat we het zwembadje in de tuin niet mogen vullen op de dagen dat het zonnig is, worden we wakker en krijgt het onderwerp de aandacht. Voor zover het dan kan uitsteken boven alle andere crisissituaties waar de overheid het hoofd aan moet bieden.