Verzet en overgave

In april 2020 is het 75 jaar geleden dat Dietrich Bonhoeffer werd vermoord, vanwege zijn werk in het verzet en het beramen van een aanslag op Hitler. Voordat het zover was zat hij twee jaar in de gevangenis, tussen hoop en vrees. Hij gebruikte zijn tijd zo goed mogelijk, door theologische werken te schrijven, te corresponderen en medegevangenen te bemoedigen. Verschillende van zijn werken zijn uitgegeven en een deel van zijn brieven zijn gebundeld in ‘Verzet en Overgave’. Onvoorstelbaar om te lezen hoe hij, ondanks alle ontberingen, fris van geest bleef en zich tot werk kon zetten. Het hielp hem ook juist om zijn tijd in gevangenschap vol te houden. Evenals de geheime briefwisselingen, de regelmatige pakketjes en bezoekjes van familie. Vanwege het jubileum, maar ook door zijn nog altijd actuele visie op het christendom, is er weer nieuwe aandacht voor Bonhoeffer.

Praktische theologie

De combinatie van eenzame opsluiting, zijn eindeloze fascinatie voor de bijbel en maatschappelijke betrokkenheid, maakten dat hij de verhalen uit de bijbel heel praktisch kon doordenken en uitwerken. Vanaf het begin van de oorlog gebruikte hij zijn positie en contacten om mensen te helpen. Vergelijkbaar, maar op een heel andere plaats en manier is het verhaal van Corrie ten Boom. Een Nederlandse horlogemaakster wiens horloge- en klokkenwinkel uitgroeide tot een spil in het verzetswerk. Gedreven door het geloof in God en helder voor ogen dat ook Jezus een Jood was, zetten zij zich in voor het Joodse volk. Maar ook voor ieder andere hulpbehoevende die op hun pad kwam. Bonhoeffer moest het ondanks zijn goede betrekkingen met bewakers, met de dood bekopen. Maar Corrie werd dankzij een ‘administratieve fout’ vrijgelaten uit Ravensbrück.

Getuigen

Geen van beiden zag zichzelf als belangrijke persoon binnen het verzet. Laat staan als een held, zoals ze nu afgeschilderd worden. Ze deden wat God hen te doen gaf en zijn daardoor tot op de dag van vandaag een inspiratiebron voor velen. De een door zijn overdenkingen tijdens de vele uren in een eenpersoonscel. De ander door te doen wat haar handen vonden, tijdens de oorlog en ook daarna. Voor vriend en vijand, de Jood en de Duitser, zonder aanzien des persoons. Omdat ze zelf leefden van genade en dat ook ieder ander gunde.

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.