Pelgrim versus vluchteling

Begin 17e eeuw kwam een groep vluchtelingen uit Engeland naar Leiden. Ze waren op de vlucht voor de geloofsvervolgingen van koning Jacobus I en zochten onderdak in Nederland. Ze vestigden zich in een van de hofjes, vlak bij de Pieterskerk. Helemaal met rust gelaten werden ze ook hier niet, want Jacobus I wist alsnog een van hen te laten arresteren, omdat hij te orthodoxe literatuur drukte en naar Engeland liet verschepen.  

Leiden in last

In Leiden voelden ze zich ook niet thuis, er heerste armoede en men was bang dat hun geloof zou verwateren door teveel Nederlandse invloeden. Een deel van de groep Engelsen besloot daarom te vertrekken naar de Nieuwe Wereld. Om naar hun eigen maatstaven een samenleving op te bouwen. 31 juli 1620 vertrokken ze vanuit Delfshaven, via Southampton en Plymouth met het schip de Mayflower over de Atlantische oceaan. Van de 102 vluchtelingen overleefde de helft de eerste winter. Om een jaar later te vieren dat hun onderneming geslaagd was, organiseerden ze de eerste thanksgiving day. Naar verluid in goed gevolg van de 3 oktober feesten die ze in Leiden hadden meegemaakt. Zo leer je nog eens wat.

Amerikaanse 3 oktober

Thanksgiving day en de pilgrimfathers, zoals deze eerste vluchtelingen genoemd werden, zijn in Amerika nog steeds een ding. Wanneer je kunt aantonen dat je afstamt van een van de pelgrims, behoor je tot een soort elite. Vandaar dat er veel moeite wordt gedaan om presidenten te relateren aan deze eerste westerse bewoners van Amerika. Bijzonder om dit verhaal in de huidige context te lezen, met alle bootvluchtelingen, voor wie er geen ‘nieuwe wereld’ meer beschikbaar is. Die zich dus zullen moeten mengen met onze cultuur en van wie geëist wordt hun roots zoveel mogelijk los te laten. Onder hen die in rubber bootjes naar het Westen komen zijn er ook vele christenen, die om vervolgingen hun vaderland moeten verlaten. Ik ben het wel met die Amerikanen eens dat ‘pelgrims’ veel eervoller klinkt dan ‘vluchteling’. Maar maakt het uit?

Westers feestje in verknipte context

Kan je alleen trots zijn op je voorouders wanneer ze een ‘onontgonnen gebied’ tot iets ‘groots’ hebben weten te maken? En hoewel de eerste vluchtelingen vriendschappelijk lijken te zijn ontvangen door de oorspronkelijke bewoners, weten we ook dat er wel een hele genocide volgde, voordat de gevierde faam van ‘de westerse beschaving’ goed op stoom kwam. Kunnen we dat buiten schot laten als we dit jubileum willen vieren?

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.