Ons feilbare denken

Je kent ze wel, mensen met een onuitputtelijke voorraad anekdotes of feitenkennis. Elk moment van de dag kan opgevrolijkt of gerelativeerd worden met een verhaal. Je vraagt je wel eens af hoe men erbij komt of wat je er verder mee moet, maar leuk is het wel.

Kahneman is zo iemand die met veel voorbeelden en weetjes zijn uitleg geeft. Zijn boek ‘Thinking, fast and slow’ (in het Nederlands verschenen als ‘Ons feilbare denken’, 2011 Uitgeverij Business Contact, Amsterdam) is al een paar jaar geleden uitgekomen en heeft in die tijd al heel wat herdrukken beleeft. Al zijn anekdotes zijn hem dan ook niet onverdienstelijk. Zijn jaren van onderzoek, publiceren en samenwerken met anderen inspireren hem mateloos.

In het boek legt hij uit hoe we door middel van allerlei denkpatronen redeneren en het dagelijks leven benaderen. Voortdurend moeten we keuzes maken of we links of rechtsom gaan en of iets de moeite waard is om aandacht aan te besteden of niet. Vaak worden deze beslissingen genomen, terwijl we met onze dagelijkse bezigheden doende zijn. Omdat de keuze ons niet teveel kan afleiden, wordt ze meestal in ons onderbewuste verwerkt. Door deze onbewuste en snelle beslismomenten, weet niemand precies hoe je tot je keuze gekomen bent. Zodoende is er maar zelden feedback op je denkpatroon, tenzij er echt een grove fout ontstaat. Over het algemeen gaan we er daarom vanuit dat onze redenering de juiste is. Om houvast te hebben bij deze snelle en zelfverzekerde beslissingen, denken we patronen te herkennen in allerlei willekeurige processen. Dit zou dan weer een verklaring kunnen zijn waarom we het bijvoorbeeld lastig om met statistische gegevens om te gaan, omdat deze informatie ons vaak op de willekeur van de dingen wijst. Zaken zijn vaak niet logisch en je redenatie niet constant.

Zoals je merkt is het, om dit soort materie goed uit de doeken te doen en de lezer te overtuigen van je punt, wel nodig om met aansprekende voorbeelden te komen. Kahneman maakt dat je inziet dat ook je eigen denken feilbaar is. Bijverschijnsel is wel dat, wanneer je in een rap tempo doorleest, zijn uitleg in je systeem gaat zitten. Waarbij je zelf ook bepaalde verhaspelingen van je brein gaat ontdekken en jezelf nog eens hartelijk uitlacht om een al te enthousiaste systeem 1 deductie.

Geef een reactie