Nog nooit vertoond

Laatst waren we naar de nieuwste theatervoorstelling van Diederik van Vleuten. Het was de vierde voorstelling die hij schreef naar aanleiding van zijn familiearchief. In acht jaar tijd is hij een deel van de Nederlandse geschiedenis doorgeakkerd aan de hand van brieven en dagboeken van zijn familie. Over de opkomst en ondergang van de Nederlandse plantages in Indië. Het eindeloze reizen, het andere klimaat en het gemis. Wij als publiek reisden met hem mee, op veilige afstand in comfortabele zetel.

Familiegeschiedenis

De laatste voorstelling was meer een persoonlijke reflectie. Eerder waren het prachtig vertelde geschiedenislessen. Nu laat van Vleuten je ervaren wat het met je doet, wanneer je tien jaar lang in de geschiedenis van je familie wroet. Het is voor hem maar geen historisch verhaal over een aantal personen die je door de brieven leert kennen. Zoals een biografie of dagboek van een onbekende je sympathie kan wekken. Het zijn de mensen, met name zijn oom Jan, die hij veelal persoonlijk of uit verhalen gekend heeft en nu door alle teksten en beeldmateriaal nog beter ging begrijpen. Het grijpt je aan. Daarbij ervoer hij ook de drang die zijn familie had, om alles te willen vertellen, de belangrijke verhalen uit de geschiedenis mogen niet verloren gaan.

Persoonlijke ervaring

Een van dingen die van Vleuten vertelde, was dat het vaak de (veronderstelde) meningen van anderen waren die hem al die jaren gedreven hadden. Het nadenken over reacties op wat hij deed en liet, matten hem af. Hij realiseerde zich dat hij dit moest loslaten en voor zichzelf moest gaan kiezen. Ongeacht wat anderen daar dan van vonden. Dit klinkt misschien logisch, maar ik denk dat wij ons allemaal bewust of onbewust te veel laten leiden door wat anderen (zouden kunnen) vinden en denken. Dat betekent niet dat je onverschillig moet zijn of wars van enige kritiek. Probeer wat meer te reflecteren op je eigen mening en hoe je jezelf tot iemands ideeën kunt verhouden. Zonder dat de ander bepalend hoeft te zijn voor je handelen.

Uiten van persoonlijkheid

Zo blijkt uit de zevende editie van het cultuursector merkenonderzoek onder zo’n drie en half duizend Nederlanders, dat bezoek van klassieke concerten, festivals en vakantiekeuze met name bepaald worden door het effect hiervan op de sociale omgeving. Waar huizen, auto’s en horloges tot nu toe belangrijke statussymbolen waren, omdat deze publiekelijk zichtbaar zijn, hebben we nu sociale media, waarmee je kunt vastleggen hoe je de vrije tijd spendeert. Hiermee is tijdverdrijf verworden tot een manier om je persoonlijkheid te uiten. Voordat je een avondje uit of vakantie vastlegt, vraag je jezelf dus vooral af wat de buren en collegae zullen doen en hoe je dit kunt overtroeven. Of wat het met je imago doet wanneer je naar Ton Koopman gaat in plaats van Radiohead. Dat is ook een manier om met keuzestress om te gaan, want afhankelijk van je sociaal-economische status heb je dan steeds minder keuzes om nog klassieker, verder of duurder te gaan.

Opbranden

Op deze manier worden de rollen dus volledig omgedraaid. Waar je idealiter dingen kiest uit persoonlijke voorkeur, omdat je wilt ontspannen tijdens een concert of vakantie, gaan we nu iets doen wat een ander wel zou kunnen waarderen. Waardoor anderen een beter beeld van je zouden moeten krijgen. Alsof het beeld dat men heeft nog niet goed genoeg was of de persoonlijke voorkeuren die je werkelijk hebt blijkbaar niet passen bij de persoon die je wilt zijn? Dan is het voor te stellen dat we na verloop van tijd opbranden. Je danst voortdurend naar de pijpen van een ander en zelfs in de momenten waar je ontspanning zou kunnen vinden, ben je nog op zoek naar aandacht en voldoening.

Geef een reactie