Op aanraden van minister van LNV Carola Schouten keken we recent naar de documentaire ‘The Biggest Little Farm’. Over een stel dat hun huis uit gezet dreigt te worden vanwege hun blaffende hond. Wat voor hen de aanleiding is om hun droom te verwezenlijken: een boerderij runnen. Ze zijn documentaire maker en kok, maar weten mensen te overtuigen van hun plan. Ze halen zo genoeg geld op om een uitgeput stuk land te kopen. Hierop willen ze een biologisch dynamische, circulaire en noem alle duurzame en groene termen verder maar op, boerderij beginnen. Achteraf blijkt het een behoorlijk naïef en (te) ambitieus plan voor een setje uit een flatje. Maar met de juiste hulp en het nodige doorzettingsvermogen functioneert het bedrijf inmiddels boven ieders verwachting. De grond die in 45 jaar tijd was uitgewoond blijkt na een jaar of acht van goede zorg weer vruchtbaar.

Veerkracht

Heel gaaf om te zien dat ook de compostwormen van de partij zijn, in de kringloop die ze op het bedrijf op gang brengen. Enorme bakken met plantenresten van het oude bedrijf, werden door de wormen omgezet in pokon en mest. Een hoopvol verhaal dus. Over land dat door anderen afgeschreven was, met de uitgestorven bijenkasten er nog op. Dat met de nodige wilskracht en kennis blijkt te kunnen herstellen. En allicht is het niet haalbaar om alle landbouw en veeteelt op deze manier vorm te geven. Maar het toont ook wel de kracht van naïviteit. Soms is het maar goed dat je vooraf niet weet wat een onderneming je gaat kosten. Je probeert dingen en ontdekt mogelijkheden waarvan je geen weet had. En op zijn minst weten de Chesters’ met deze film anderen te inspireren en te bewijzen dat het wel degelijk anders kan.

Stikstof

Tegen de achtergrond van de hele stikstof handel is het ook wel tekenend, dat de minister naar deze docu refereert. We proberen een soort wiskundige koehandel op touw te zetten, om maar aan de quota te voldoen en ook te kunnen blijven bouwen. Terwijl dit verhaal duidelijk laat zien dat dingen echt helemaal anders moeten om verdere verschraling tegen te gaan. Maar ook, dat wanneer je de natuur meer in zijn waarde laat, in plaats van volledig op hol jaagt voor winst en comfort, het veel meer oplevert dan je in eerste instantie voor mogelijk hield. We staan zo ver af van de complexiteit van het leven op aarde door ons snelle leven met ingeblikte voedsel en betonnen tuin, dat al deze dingen ons ontgaan.