Van sommige onderwerpen dringt de werkelijke impact ervan pas tot je door, wanneer je iets ervan in het dagelijks leven terug ziet. Je kunt theoretisch bijvoorbeeld heel veel weten over een bepaalde aandoening, maar pas wanneer je ervaart wat het voor de betrokkenen betekent voor vrijwel alle facetten van het leven, kan je het meer doorgronden.

Boek

Zo kreeg ik recent het boek ‘Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht’ van Mark Haddon. Over een jongen die veel van wiskunde begrijpt, maar vrij weinig van mensen. Het verhaal is geschreven vanuit het perspectief van de hoofdpersoon, waardoor je inzicht krijgt in zijn denken en doen. Het is een fictief boek, dus het is een benadering en de meningen over de mate van realiteitszin lopen nogal uiteen. Maar de manier waarop de hoofdpersoon probeert grip te krijgen op de wereld om hem heen en de manier waarop ervaart hoe zijn omgeving op hem reageert, zijn wel erg confronterend en verhelderend voor een leek. Ze geven inzicht in de struggles waarmee een gezin met een kind met autistische problematiek te maken krijgt.  Het eindeloze geduld dat van naaste verwanten gevraagd wordt. De impact op relaties, familie en vrienden, maar ook de buurt waarin je woont.

Restaurant

Dementie is ook zo’n begrip, waar de meesten ‘wel eens van gehoord hebben’, tot het je familie of een bekende treft en je pas echt doorkrijgt welke impact het heeft. Inmiddels wordt op allerlei manieren aandacht gevraagd hiervoor, om mensen bewust te maken en wat meer begripvol. Zo heeft een commerciële zender (!) momenteel een prachtig programma ‘Restaurant Misverstand’ dat hierover gaat. Op een integere manier wordt een groep mensen gevolgd, die door de gevolgen van dementie hun baan inmiddels verloren zijn, maar in dit restaurant wel kunnen meedraaien. De boodschap is dan ook onder andere, dat zij nog heel lang, veel kunnen. Je ziet de mensen opbloeien, ze zijn weer nodig, mogen weer samenwerken. Ze hebben interactie met de gasten en krijgen positieve feedback. Ook gaan er dingen anders dan bij een doorsnee restaurant, maar wat maakt dat uit?

Alleen samen

Dit soort boeken en programma’s hebben we nodig, om de diversiteit van mensen te leren waarderen. We blijven teveel gefocust op het gemiddelde of beste. Maar het gemiddelde ontstaat pas wanneer je alle verschillende soorten bij elkaar op een hoop gooit en dan verdeeld. De besten bestaan alleen, dankzij velen die wat minder zijn. Allicht kunnen we beter de norm zo stellen dat iedereen er enigszinds fatsoenlijk mee kan leven en zich er gewaardeerd bij voelt. Dan de maatschappij in te richten op het eindeloos verbeteren en vermeerderen van ieders capaciteiten.

Durf soms eens de tijd te nemen om op te lopen met iemand, de pijn te voelen. Zoals een schoolklasje wat ik vanmorgen een rondleiding gaf en in het stilte centrum echt even stil werd. Waarbij ze zich realiseerden dat velen van hen iemand moesten missen, die belangrijk voor hen was geweest. Hoe mooi het was, om daar samen aan te denken.