Misericordia is een mooi Latijns woord, waarin je al een beetje hoort waar het om gaat; de misère die je aan het hart (cor) gaat. In de bijbel vertaald als barmhartigheid. Niet wegkijken, maar actie ondernemen in geval van onrecht. Het is een eigenschap die je niet zoveel meer tegenkomt in onze maatschappij. Het lijkt erop alsof we door de toegang tot het wereldwijde web, zo’n overkill aan ellende over ons heen krijgen, dat je niet meer weet waar je moet beginnen. Als je al iets zou willen aanpakken. Want in combinatie met de individualistische insteek van onze maatschappij, is het vooral je eigen misère die je moet wegwerken of liefst voorkomen.

Het goede

Afgelopen zomer was er een serie op tv en in de krant, die over het goede ging. Waaraan onder andere Marilynne Robinson deel nam. De participanten filosofeerden over wat het goede inhoudt. Heeft het iets te maken met de afwezigheid van het kwade of gaat het verder dan dat? Hoe is er door de jaren heen over gedacht? Hoe werd het verbeeld in literatuur en kunst? Maar ook hoe we ons verhouden tot het goede in het dagelijks leven. Zo kaartte Rowan Williams (voormalig aartsbisschop van Canterbury) aan dat we nu schande spreken over de slavernij en oorlogen, die we de afgelopen decennia niet meer hebben meegemaakt in het westen. Hij verwacht dat de generaties na ons op vergelijkbare wijze een afkeer zullen hebben, van de manier waarop wij de klimaatcrisis laten voortduren. Hoe we met onze extravagante levensstijl nog steeds andere landen en culturen uitbuiten en onderdrukken.

Corona

Blijven we ons te veel voor de gek houden met kleine, individuele acties, omdat we ons niet meer collectief weten in te spannen? Geen verantwoordelijkheid voelen voor wat een ander overkomt, ook als dat direct het gevolg is van onze eigen levensstijl? In plaats van werkelijk lessen te trekken uit het verleden en een vuist te maken tegen het onrecht van vandaag. Blijven we vooral acties uit het verleden veroordelen en komen we pas aan genoegdoening toe, wanneer alle betrokkenen al lang niet meer onder ons zijn? Gaan we met een boog om Aziaten heen lopen, onder het mom van ‘je weet maar nooit’. In plaats van hen te vragen of ze bekenden hebben in het getroffen gebied of op een andere manier op zijn minst ons medeleven tonen. Keert alle racisme zich vanuit het niets tegen hen, terwijl ze niets met het virus te maken hebben.

Barmhartigheid

Dit is onze cultuur van wij-zij denken. Geen verantwoordelijkheid nemen, maar een zondebok aanwijzen en die vooral in zijn eigen sop gaar laten koken. Dat krijgen onze jongeren mee in de lift van hun studentenflat. Laten we onszelf weer wat meer barmhartigheid gunnen, een werkelijk open en eerlijke blik naar onze medemens! Gevolgd door actie, te beginnen met iets kleins als het ondertekenen van de petitie: https://www.petities.com/we_zijn_geen_virussen