Eerder schreef ik over het boek van Karen Armstrong, ‘Door de nauwe poort’. Zij koos in haar puberteit voor het klooster, omdat ze zich daar veilig voelde voor een grote, onbekende wereld die steeds meer van haar verwachtte. Aan dit boek moest ik denken toen ik ‘Through a Glass Darkly’ van Alister McGrath las. Hij zocht als tiener juist zijn toevlucht in de wetenschap, die kon bewijzen wat echt en waar is. De een voelde zich veilig in eeuwenoude tradities, terwijl de ander geen genoeg kreeg van nieuwe ontdekkingen. Uiteindelijk bleek voor beiden deze ‘vlucht’ niet te brengen wat ze hoopten.

Klooster of eiland

Armstrong is het klooster uitgegaan, maar heeft een fascinatie voor religie gehouden. McGrath kwam er al studerende achter dat ook de wetenschap veel uitgaat van aannames die niet onomstotelijk bewezen kunnen worden. De werkelijkheid is te veel omvattend en te complex om te kunnen verklaren met behulp van de wetenschap. Het lukt een mens hooguit om een klein subonderdeel enigszins te snappen. Of, zoals McGrath het beschrijft, een klein eiland van zekerheid te creëren in een stormachtige oceaan.
Maar dat helpt nog niet om genoeg zekerheid of zin aan het leven te geven. McGrath ging steeds meer begrijpen hoe het geloof juist een raamwerk schept, waarin de diversiteit van de wereld te begrijpen valt. Niet dat je het dan kunt doorzien, maar wel dat je de dingen om je heen meer in perspectief kunt plaatsen en kunt relativeren en waarderen. Waardoor hij zijn fascinatie voor de wetenschap nooit is kwijtgeraakt.

Zoektocht

McGrath beschrijft dat het atheïsme waarin hij tijdens zijn wetenschappelijke carrière meeging, vooral een makkelijke en arrogante keuze was. Geloof leek een té eenvoudige manier om waarde en veiligheid toe te kennen aan een waardeloze en individualistische wereld. De meesten in het wetenschappelijk milieu dachten er zo over, zonder zich echt af te vragen hoe of waarom het leven zonder God een logischer keuze was dan het leven met. Achteraf ziet hij het vooral als het niet willen geloven dat er een God is, om een egocentrisch leven vol te kunnen houden en geen verantwoording af te hoeven leggen. Mensen zijn niet goed in het afwegen van argumenten en kiezen heel selectief hun standpunten, ook wat levensbeschouwing betreft. Zo komt McGrath op een rationele basis tot geloof, mooi om te lezen hoe hij daar gedurende zijn leven achter komt en er nu na al die jaren op terug kijkt.