Hatikvah

Tijdens mijn muziekles moest ik een nieuw nummer instuderen, Hatikvah, Oost-Europees volkslied stond erbij. Ik kende de melodie van vroeger en wilde weten wat het ook weer voor lied was. Het blijkt het Israëlische volkslied te zijn. Gebaseerd op een gedicht van een Oost-Europese Joodse dichter Naftali Herz Imber. Het originele gedicht van  negen coupletten werd in 1877 door hem geschreven. In 1888 voegde Samuel Cohen de melodie toe zoals we die nu kennen. Hatikvah betekend hoop en het lied beschrijft het verlangen dat de Joden die in ballingschap leven, zullen terugkeren naar Israël. De hoop zal pas vervlogen zijn met de laatste Jood. Imber zelf heeft slechts vijf jaar in Palestina gewoond en stierf uiteindelijk in Amerika aan de gevolgen van zijn alcoholverslaving.

Het lied heeft net als zijn dichter dus een roerige geschiedenis. Omdat het onomwonden de verwachting uitdrukt dat de Joden weer in Israël zullen wonen is het een tijd verboden geweest in 1919. En ook nu het sinds 2004 officieel het volkslied van Israël is, voelen de Palestijnen zich totaal niet vertegenwoordigd in dit lied. Het volkslied omvat overigens alleen het eerste couplet en het refrein van het originele gedicht, omdat men nu immers weer een eigen staat heeft.

Om me goed te kunnen orienteren op de melodie struinde ik wat over internet op zoek naar verschillende uitvoeringen. Tot mijn grote verbazing is er een versie van het lied bekend uit Bergen-Belsen. Vijf dagen na hun bevrijding, 20 april 1945, werd er een dienst gehouden voor de gevangenen. Ze waren welliswaar vrij, maar konden nog niet weg en bevonden zich nog midden in de ellende. Toch stemmen ze in en zingen gezamenlijk dit lied, wat een indrukwekkende gebeurtenis. Verder zijn er natuurlijk allerlei hedendaagse versies bij voetbalwedstrijden en concerten. Het onvoorstelbare contrast! Destijds de hoop, het enige wat er nog over was na alle ellende en te weten dat de vijand toch niet overwonnen heeft, want wij leven nog. Nu klinkt het temidden van alle luxe en seculier vermaak.

Geef een reactie