For the Fallen

De titel van het boek ‘Spion van Oranje’ (Bram de Graaf, Ambo|Anthos, Amsterdam, 2016) moet niet verward worden met dat van een ander boek en nu vooral musical die eindeloos wordt verlengt. Dodenherdenking en erevelden worden matig bezocht, maar wanneer we een show maken van de ellende, is het blijkbaar wel te behappen. Zo dun is de grens tussen achterhaald en populair blijkbaar.

Dit was zo’n beetje wat de heer Grisnigt begon tegen te staan. 5 mei wordt door iedereen uitbundig gevierd, maar 4 mei lijkt in de vergetelheid te raken. Weet de generatie, die zo oud is als hij was toen de oorlog begon, wel waaraan ze hun vrijheid te danken hebben en wat mensen daarvoor hebben moeten doorstaan? Al die tijd had hij zijn verhaal voor zich gehouden. Maar nu wil hij bijdragen aan het historische besef van de huidige jeugd. Een waarheidsgetrouw boek moest het dan ook worden. Op basis van archiefonderzoek en persoonlijke verhalen krijgen verzetsstrijders, gevangenen en ss’ers een gezicht, plaatsen een verhaal en data een waarde.

18 jaar was hij, toen hij met zijn Bosatlas in zijn tas naar Frankrijk fietste om in Nederlands Indië te vechten. Daar had het Nederlandse leger tenminste nog niet gecapituleerd zoals in Nederland. Maar zijn tocht leidde hem via onder andere Curaçao en Amerika. Uiteindelijk kwam hij in Engeland terecht waar hij opgeleid en per parachute boven Nederland gedropt werd. Later wordt hij opgepakt en er volgt gevangenschap in verschillende kampen.

Het is een duizelingwekkend boek, wat maar moeilijk weg te leggen is. Over een jongen, die binnen een paar maanden volwassen wordt en meemaakt wat een normaal mens in zijn hele leven niet te verduren krijgt. Het laat de absurditeit van een oorlog zien. Een aantal keer maakt iemand voor hem een keus op leven of dood en ook hijzelf neemt soms een besluit wat later zijn redding blijkt te zijn. Het is te hopen dat meneer Grisnigt zijn doel bereikt, dat jongeren weer meer gaan beseffen wat het is om in vrijheid te leven, dat je dat moet koesteren en je er van tijd tot tijd aan moet herinneren hoe fragiel het is.

Geef een reactie