De andere kijk

Nog op de valreep bezocht ik de tentoonstelling over de VOC in het Nationale Archief in Den Haag. De tentoonstelling is nog te zien tot 6 januari, dus wie zijn kennis van onze geschiedenis nog wat op wil krikken moet wat haast maken.

De tentoonstelling is goed vormgegeven met verschillende bronnen.  Zoals je zou verwachten vele originele boeken en landkaarten, maar ook film- en geluidsfragmenten, kleding uit die tijd en een originele manier om te refereren naar de handelswaren. Je wordt bij de ingang voorzien van een tablet, waarmee je door de collectie heen gegidst wordt. Je kunt kiezen uit de hoogtepunten, een volledige tour of een andere kijk op het VOC verleden.

Uiteraard wil je de volledige collectie doorspitten, maar daarnaast moet je op zijn minst de andere kijk even apart doornemen. Heel lang is vooral met trots teruggekeken op ons internationaal handelsverleden; zo’n klein landje, zulke grootse prestaties. De hele wereld veroveren en de mooiste stoffen en andere luxe producten meenemen. Maar inmiddels kunnen we er niet onderuit dat dit niet zonder slag of stoot ging. Vele slachtoffers zijn er gemaakt, door bruut geweld en slavernij. Zo maken bijvoorbeeld ook de Vêrlanders deel uit van de voorstelling, ook wel de weeskinderen van de VOC genoemd.

Het waren ook wel de alfa mannetjes van toen, die dergelijke risicovolle reizen maakten. Muiterij, uitbuiting, bedrog en samenzweringen kwamen ook daar veelvuldig voor. Als het al niet moeilijk genoeg was om lichamelijk ongeschonden een tocht aan boort van een VOC schip door te komen, kon je altijd nog psychisch gekraakt worden.

Al met al is er een zeer indrukwekkende en verrijkende ontdekkingstocht uitgezet in het Nationaal Archief. Er worden lijnen getrokken van toen naar nu, zowel wat onze eigen geschiedenis betreft, als de gevolgen voor de gebieden waar de vaarders zo’n 200  jaar lang hebben huisgehouden. Het laatste woord is zeker niet gezegd over dit onderwerp en dat is maar goed ook, want het is tijd dat we de prijs ten koste waarvan wij een gouden eeuw hebben kunnen beleven, eindelijk onder ogen gaan zien.

Geef een reactie