Bekentenis of de waarheid

Vorige week werd ik getroffen door het verhaal over de IND. Over hoe zij mensen verhoren om te zien of er voldoende reden is om ze in Nederland te houden. Hoe een vluchteling de vragen heel anders kan interpreteren dan ze bedoeld zijn, wanneer die ze überhaupt al verstaan heeft. En zo tegen beter weten in zichzelf in het vliegtuig terug naar de terreur praat. Toen ik me daar een beetje over zat te verbazen, stuitte ik op een Amerikaans artikel over onderzoek naar verhoormethoden van de politie. Het onderzoek is met name gericht op mensen die schuld bekennen, van een misdaad die ze niet hebben gepleegd. Ieders eerste reacties daarbij is, dat je nooit iets zou bekennen waarbij je niet betrokken was. Maar nu blijkt dit toch vaker te gebeuren dan verwacht. Volgens het onderzoek wordt dit mede ingegeven door de verhoormethoden die gebruikt worden.

Bullebak-stijl

Wanneer mensen meerdere keren per dag, uren aan een stuk worden verhoord, kan vermoeidheid ervoor zorgen dat dat ze tijdelijk zwichten. Om maar van de ellende van de psychische druk af te zijn. Zeker wanneer wordt gezegd over bewijs te beschikken dat de betreffende persoon de verdachte is. Dat medeverdachten zijn gaan praten of dat men op bijvoorbeeld uitslagen van sporen- of bloedonderzoek wacht. Maar ook beloftes van strafvermindering of meepraten door de rechercheur omdat het wel een begrijpelijke daad was, werken bekentenissen in de hand. Met name bij jonge verdachten blijken gevoelig voor dit soort tactieken. Onschuldige verdachten kunnen daardoor het idee krijgen dat de sporen of bewijzen onomstotelijk hun onschuld zullen aantonen en geven toe.

Zoeken naar bekentenis of de waarheid achterhalen

Nu blijkt echter dat rechercheurs soms zo gefixeerd waren op een bekentenis, dat de gekste theorieën werden bedacht om het bewijs te laten kloppen met die bekentenis. Wanneer de verdachte dan terugkrabbelde, werd er niet meer naar geluisterd. Men gaat er vanuit dat deze manier van overhoren de afgelopen jaren op de meeste plekken in Amerika en Nederland wel uitgebannen zijn. Maar het blijft een valkuil om de druk op een verdachte te blijven opvoeren. Bijvoorbeeld wanneer de kans bestaat dat het slachtoffer nog ergens levend te vinden is, . We hebben nu eenmaal de neiging om, wanneer we het idee hebben op het juiste spoor te zitten, alleen nog maar bevestiging van ons punt te zien. Onderzoeken als deze bewijzen maar weer eens dat het niet zo makkelijk is om dingen onomstotelijk te bewijzen. Of echt te begrijpen wat de ander zegt of doet. Ook het rechtssysteem is mensenwerk.

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.