Al dat geklets is maar slecht voor de gezondheid

Sommige dilemma’s met betrekking tot gezondheid komen van tijd tot tijd terug. Is appelstroop bijvoorbeeld gezond broodbeleg omdat het ijzer bevat, of juist ongezond, omdat er zoveel suiker in zit? Op een of ander feestje komt een buurvrouw of oom met een sterk verhaal en kan je je eigen mening met betrekking tot het onderwerp weer eens heroverwegen. Of wat dacht je van een overheid die miljoenen gaat uittrekken om vaccinatie van jonge kinderen te promoten? Dit is nodig, omdat op sociale media de bizarste verhalen over bijwerkingen de rondde doen en mensen hun kindje dan maar niet inenten, met alle risico’s van dien.

Nu het weer guurder wordt, begint men zich ook af te vragen of het handig is om preventief een griepvaccinatie te halen. Als je tenminste onder of boven een bepaalde leeftijdsgrens of in een bepaalde beroepsgroep werkzaam bent. Recent onderzoek heeft ons weer wat meer inzicht gegeven in de preventie van griepepidemieën. Of we al dan niet ziek worden als er een nieuwe griepgolf rondwaard, is afhankelijk van het type virus en of we al eerder met deze soort griep in aanraking zijn geweest. Wetenschappers ontdekten dat het type virus waar je als kind als eerste aan blootgesteld wordt, vooral bepaald of je al dan niet ziek wordt. Je afweersysteem onthoudt de afweer tegen dit type virus, waarbij je later dus niet of minder ziek wordt bij blootstelling aan eenzelfde type virus. Wanneer er een ander type virus opkomt, kan het zijn dat je daarvan wel ziek wordt. Zodoende kunnen mensen uit een bepaald geboorte jaar het ene seizoen en masse ziek zijn en een jaar later niet, omdat hun lijf de griep dan kan weerstaan. Dit wetende zou men op basis van geboortejaar kunnen analyseren welke doelgroep per epidemie risico loopt om ziek te worden. Vraag blijft of vaccineren je dan nog steeds beschermt, omdat je dan misschien ook antistoffen tegen een ander virus hebt, maar allicht is het weer een stapje in de richting van betere preventie. Als mensen vaccineren tenminste als een geneesmiddel zien, in plaats van een ziekteverwekker, of erger.

Een onderwerp wat het ook altijd goed doet op feestjes, vooral wanneer er een aandeel heren van boven een bepaalde leeftijd aanwezig is, is het laten meten van de PSA waarde. De mooiste verhalen doen de ronde: “Want mijn bloeddruk was te hoog en toen wilde de huisarts bloed prikken en vond hij het een goed idee om ook meteen het PSA te meten” of “Mijn vrouw wordt toch ook gecontroleerd op borst- en baarmoederhalskanker, dus waarom ik niet voor mijn prostaat?”. Punt bij de PSA waarde is, dat deze niet kenmerkend is voor kanker, maar om verschillende redenen verhoogd kan zijn, evenals kalk in de borst of een afwijkende waarde van het uitstrijkje kunnen voorkomen. Een verschil is dat eigenlijk alle mannen, wanneer ze oud genoeg worden, prostaatkanker zullen ontwikkelen, maar hier lang niet altijd last van krijgen en zeker niet aan hoeven te overlijden. Ook borst- of baarmoederhalskanker hoeft niet het einde te betekenen, maar over het algemeen zal maar een klein deel van de dames deze ziekte ontwikkelen en betreft het vaak een agressiever vorm. Rondom de screening van vrouwen op voorgaande types kanker bestaat daarom minder controverse dan rond prostaatkanker bij de mannen. Een nieuw onderzoek, dat mannen gemiddeld 10 jaar in de gaten hield nadat ze actief behandeld of gecontroleerd werden voor prostaatkanker, heeft nu weer laten zien dat er in overleving geen verschil is. Mannen die meededen hadden na 10 jaar even grote kans om nog te leven, ongeacht of ze behandeld waren of niet. Een verschil is dat wanneer men behandelingen ondergaat, men vaak te kampen heeft met klachten ten gevolge van deze behandeling. Wanneer men geen behandeling ondergaat heeft men dus ook de klachten niet, maar dezelfde kans om nog in leven te zijn. Daar tegenover staat wel dat in de groep die niet behandeld werd, de ziekte zich in ruim twee maal zo veel gevallen verder ontwikkeld had of metastasen waren ontstaan, in vergelijking met de groepen die wel behandeld was. Voorzichtigheid is dus zeker wel geboden, maar direct bij een kleine PSA verhoging behandelen niet.

In die zin is al dat geklets dus best slecht voor je gezondheid.  In het geval van vaccinaties doen er overbodig veel spookverhalen de ronde, waardoor bepaalde groepen onnodig risico lopen. En wat de heren betreft, wordt er regelmatig te snel getest en te vroeg gehandeld in geval van PSA stijging.

Geef een reactie